Peloponnesos Savaşları

Peloponnesos Savaşları, Atina ile Sparta arasında M.Ö 431-404 tarihinde gerçekleşen ve yirmi yedi yıla yakın süren kanlı bir savaştır.

Peloponnesos Savaşını Hazırlayan Etmenler

Atina ile Sparta arasında gerçekleşen Peloponesos Savaşlarından önce de birçok çatışma yaşanmıştır. Bu savaşların altında Atina’nın ”Delos” adı verilen birliğin en güçlü üyesi olması ve bu gücü kullanarak tüm ticari avantajı kendi lehine kullanması birliğin diğer üyeleri tarafından özellikle; Aigina, Korinthos ve Megara gibi ticaret kendi olanlar ile çıkar çatışması yaşamasına neden olmuştur.

Peloponnesos Savaşı

Askeri gücü ile nam salmış olan Sparta ise Atina’nın bu derecede güçlü bir konumda olması ve Yunan dünyasının liderliğini elinde bulundurmasından oldukça rahatsızdı.

Tüm bunlar göz önüne alındığında Atina’nın diğer Yunan kentleri aleyhine büyümesi ve ticari açıdan diğerlerini yok edecek derecede bir üstünlük sağlaması savaşın hazırlanması açısından oldukça önem taşımaktaydı.

Savaşın hazırlanması açısından son olarak Atina’nın bu derecede üstünlük sağlaması diğer kentleri bir bağımsızlık sorunu ile burun buruna getirdi. Durum bu derece önemli bir hal alınca Atina ile Sparta arasında ki savaş için bir ufak kıvılcım yeterli oldu.

Peloponnesos Savaşının Başlaması

Büyük savaşlar için tüm koşullar meydana geldiğinde sadece bir kıvılcım yeterli olmaktadır. Peloponnesos Savaşlarını başlatacak olan kıvılcım ise, birliğin üyesi olan Korinthos ve onun kolonisi olan Kerkyra arasında çıkan çatışmaya Atina’nın karışması olmuştur. Atina bu savaşa Kerkyra tarafında katılmış daha sonra Delos Deniz Birliğinin üyesi olan Potidaea’yı kuşatmıştır.

Bu kuşatmanın ardından Korinthos, Potidaea’nın Delos Deniz Birliğinden çıkmasına yardımcı oldu. Bu durum karşısında Atina buna misilleme olarak Sparta’nın başını çektiği Peloponnesos Birliğinden olan Megara’ya ticari ambargo koydu. Tüm bu gelişmelerle birlikte Sparta, Atina’nın her hamlesinin karşısında bir konum aldı.

Çünkü, Atina’nın saldırgan tutum takındığı tüm kentler başına Sparta’nın çektiği Peloponnesos Birliğinin üyeleriydi. Atina’nın bu saldırgan tutumlarına bir son vermek isteyen Sparta Atina ile diyalog yoluna gitti. Lakin herhangi bir cevap alamayınca M.Ö 431 yılında fiili olarak savaş başladı.

Peloponnesos Savaşının ilk 10 Yılı

Bu savaşın ilk on yılı tarih sahnesinde ”Arkhidamos Savaşı” olarak bilinmektedir. Bu adı almasında Sparta’nın kralı II.Arkhidamos sebep olmuştur. Kralın komutasında ki Sparta ordusu M.Ö 431 yılında Atina kentine girerek burayı uzun bir süre yağmaladı. Bu yağma sürecin uzamasıyla birlikte bir kuşatmaya dönüştü.

Sparta bu askeri müdahalesinin yanında politik olarak da birçok çabaya girişti. Bu çabaların en önemlisi Atina’nın müttefiklerinin oluşturduğu Deniz Birliğini dağıtma girişimi olarak görmekteyiz.

Atinalılar bu savaştan büyük bir zarar görmemiştir. Çünkü, Atinalılar önceden halkı saldırı düzenleneceği alandan boşaltarak surların arkasına çekmiştir. Donanma ile Peloponnesos kıyılarını yakıp yıkmıştır. Amacı ise batı kıyıları egemen olmak ve bu yol üzerinde bulunan tüm üstleri ele geçirmektir.

Nikias Barışı

Tarih M.Ö 421 yılını gösterdiğinde Atinalı diplomat ve komutan olan Nikias büyük bir irade göstererek bir barış anlaşması imzalatmıştır. Nikas barışı ile birlikte Arkhidamos Savaşı son bulmuştur. Bu savaş tüm Peloponnesos Savaşını sonlandıran bir barış değil sadece bir bölümünü sonlandıran bir anlaşmadır.

Bu barışın üzerinden fazla bir zaman geçmemiş Atina bu anlaşmayı bozmuştur. Anlaşmayı bozan tarihi olay ise; Atinanın Melos adasını kuşatarak burada büyük bir katliam yapmasıdır. Bu tarihi olayın sonucunda Yunan tekrar ikiye bölünmüş ve Atina ile Sparta arasında tekrar yaşanacak olan savaş kaçınılmaz bir hal almıştır.

Savaşın Sonu

M.Ö 405 yılında göreve gelen Spartalı komutan Lysadros, Perslerden gelen yardımlar ile donanmayı yenilemiş ve ve güçlendirmiştir. Bu revizenin ardından komutan donanmayı Hellespontos (Çanakkale Boğazı)’a götürmüş ve Lampsakos (Lapseki)’u işgal etmek için boğazı kapatmıştır.

Bu haberi alan Atinalılar hemen ardından donanmayı hazırlayarak Spartalıların ardından boğaza intikal etti ve Aigospotamoi (Cumalıdere) mevkine demirlediler. Bu sürecin ardından iki donanma karşılıklı bir biçimde dört gün boyunca birbirlerini izledi. Dört günün sonunda Atinalı askerlerin karaya çıktığını haber alan Lysadros boş gemileri yerle bir etti ve 3 binden fazla Atinalı askeride esir aldı.

Bu saldırının sonucunda Atinalılar yenilgiyi kabul etti. Barış anlaşmasında ise çok ağır maddeleri kabul etmek durumunda kaldı. 27 yıl süren bu savaşın ardından ünlü Atina İmparatorluğu yıkıldı ve Yunan devletlerinin başına Sparta geçti.

Kaynakça

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir